Neden Stok Stratejisi Kritik?
- ÜRETİM DURUŞU MALİYETİ — saatlik gelir kaybı + sabit gider
- TESLIM SÜRESİ — Türkiye dışı yedek parça 2-6 hafta gelebilir
- KRİTİK PARÇA — yokluğunda makine tamamen durur
- TÜKETİM PARÇASI — periyodik değişim (orifis, fokus tüpü, disk)
- SİGORTA PARÇA — nadir ama yokluğunda büyük kayıp
ABC Analizi — Önceliklendirme
Her parça aynı önemde değildir; ABC analizi parçaları 3 sınıfa ayırır:
| Sınıf | Tanım | Stok Stratejisi | Örnekler |
|---|---|---|---|
| A — Kritik | Yokluğu üretimi durdurur, tedarik uzun | Daima stokta, min 1-2 adet | Pompa contası, valf, control kart |
| B — Tüketim | Periyodik değişim, planlanabilir | Aylık tüketim × 2 stok | Orifis, disk, garnet |
| C — Genel | Yaygın, tedariği hızlı | Just-in-time veya minimum | Cıvata, conta, kablo |
Su Jeti — Kritik Yedek Parça Listesi
- A: UHP pompa contası seti — minimum 2 set
- A: Pompa valf seti — minimum 1 set
- A: CNC kontrol kartı yedeği (5+ yıllık makine için)
- B: Diamond/safir orifis — aylık tüketim × 2
- B: Fokus tüpü — aylık tüketim × 2
- B: Karışım odası — aylık tüketim × 1
- B: Yüksek basınç hortum — yedek 1 set
- C: Genel cıvata, conta, kablo — minimal
CNC Köprü Kesme — Kritik Yedek Parça Listesi
- A: Spindle yağ filtresi — yedek 2
- A: CNC kontrol kartı yedeği
- A: Servo motor (en kritik eksen için 1 yedek)
- A: Limit sviçleri set
- B: Diamond disk — haftalık tüketim × 4
- B: Spindle takım tutucu (ER25/HSK63) — yedek 2-3
- B: Yağlama yağı — aylık tüketim × 3
- B: Vakum tablası contası
- C: Genel sarf malzeme
Kumlama — Kritik Yedek Parça Listesi
- A: Tabanca emniyet tetiği (deadman) seti
- A: Basınç regülatörü
- A: Manometre
- B: Nozul (aşındırıcı + hava) — aylık tüketim × 3
- B: Hortum (hava + aşındırıcı) — yedek 1 set
- B: Tank contası
- C: Filtre, valf, conta — aylık tüketim × 2
Stok Yönetim Sistemleri
Min-Max Sistemi (Klasik)
- Her parça için "minimum" + "maksimum" stok seviyesi belirlenir
- Stok min seviyenin altına düştüğünde sipariş tetiklenir
- Sipariş miktarı maks - min farkı kadar
- Avantaj: basit, manuel takip mümkün
- Dezavantaj: tüketim trendi değişimine yavaş yanıt
JIT (Just-in-Time)
- Stok minimum tutulur, parça ihtiyaç anında sipariş
- Avantaj: stok maliyeti düşük, eski stok riski yok
- Dezavantaj: tedarik gecikmesi → üretim duruşu
- Sadece tedarik süresi kısa parçalar için (yerli yedek)
- Kritik parça için ASLA JIT — minimum stok şart
Konsinye Stok
- Tedarikçi stoğunu atölyede tutar, kullanılınca fatura kesilir
- Atölye stok yatırımı sıfır
- Tedarikçi büyük + sürekli müşteri ise mümkün
- USEL gibi yetkili servisler büyük müşteri için sunabilir
Servis Sözleşmesi (SLA)
Yedek parça stoklamak yerine veya yanında — yetkili servisle SLA yapma:
- Yıllık sabit ücret + servis tarafından stok yönetimi
- Garantili tedarik süresi (24-48 saat tipik)
- Periyodik bakım dahil — yıllık servis ziyareti
- 7/24 telefon desteği
- Uzaktan teşhis (TeamViewer/USB log analizi)
- Atölye için: stok yatırımı azalır + uzman desteği
- USEL Yetkili Servis SLA opsiyonu sunar — detay /servis sayfasında
Stok Yönetim Yazılımları
- BASİT EXCEL — küçük atölye için yeterli
- ERP MODÜLÜ (SAP, Microsoft Dynamics) — orta-büyük atölye
- ÖZEL STOK YAZILIMI (Logo, Mikro) — Türkiye yaygın
- BARKOD/RFID — fiziksel takip otomatik
- BİLDİRİM SİSTEMİ — min stok altında otomatik e-posta
- TEDARİKÇİ ENTEGRASYON — sipariş tek tıkla
Stok Saklama Koşulları
- KURU ORTAM — nem korozyon yapar (özellikle elektronik)
- SICAKLIK 5-30°C — çok soğuk veya sıcak yağ + kauçuk hasar
- IŞIK — UV bazı plastik + kauçuk parçaları yıpratır
- ENVANTER ETİKETİ — her parça benzersiz kod + tarih
- FIFO (First-In-First-Out) — eski stok önce kullanılır
- GÜVENLİK — kilitli depo, kayıt sistemi
Eski Makine Yedek Parça Sorunu
- 5+ yaş makine — bazı parçalar üretici tarafından üretilmiyor olabilir
- Tedarikçi parça depolarını sınırlı tutar (10 yıllık standart)
- 15+ yaş makine — özel sipariş veya alternatif marka
- Strateji: kritik parça stoğunu erken planla (5. yılda)
- 20+ yaş makine değişimi düşünülmeli