Q1-Q5 Sınıflandırma Sistemi
Su jeti kesim kalitesi 5 sınıfa ayrılır — Q1 en kaba, Q5 ayna kalitesinde. Bu sınıflandırma global standart; CAM yazılımı (IGEMS vb.) parametre seçiminde bu skala üzerinden çalışır.
| Sınıf | Yüzey | Hız (rölatif) | Tipik Uygulama |
|---|---|---|---|
| Q1 | Çok kaba — belirgin çizgi izi | %100 (en hızlı) | Ön kesim, görünmeyen yüzey, prototip |
| Q2 | Kaba — orta düzeyde çizgi | %75-80 | İç parça, alt yüzey, sonradan işlenecek |
| Q3 | Standart — kabul edilebilir | %60-65 | Genel endüstriyel kesim, görünür yüzey |
| Q4 | Pürüzsüz — kaliteli | %40-50 | Premium ürün, montaj-hazır |
| Q5 | Ayna kalitesi — ek işleme gerek yok | %20-30 (en yavaş) | Estetik dekoratif, mücevher |
Hız vs Kalite
Q1 ile Q5 arası hız farkı 4-5 kat. Aynı malzemeyi Q1'de keserseniz Q5'e göre 4 kat daha fazla iş çıkarırsınız — ama yüzey kalitesi çok düşük olur.
Yüzey Kalitesi Detayları
Yüzey kalitesini etkileyen faktörler:
- JET ENERJİSİ — pompa basıncı ve nozul ayarı
- KESİM HIZI — hızlı kesim daha çizgili yüzey bırakır
- GARNET MIKTARI — yetersiz garnet → kalite düşer
- NOZUL DURUMU — eskimiş nozul demet dağıtır
- MALZEME KALINLIĞI — kalın malzeme alt kısımda dalgalı kesim eğilimi
- STAND-OFF DISTANCE — nozul-malzeme arası mesafe
Kalınlık vs Kalite — Kaçınılmaz Eğilim
Aynı parametrede kesilen aynı kalitedeki bir parçada üst yüzey + alt yüzey kalitesi farklıdır:
- ÜST YÜZEY (jet girişi) — daima daha temiz, Q5'e yakın
- ALT YÜZEY (jet çıkışı) — kalın malzemede daha çizgili, Q1-Q2
- TAPER (eğim) — alt yüzey üstten 0,5-2° dışa açılı (kalınlığa göre)
- Kompansasyon — CAM'da malzeme kalınlığına göre eğim düzeltmesi
- İnce malzemede (≤10 mm) bu fark minimum
- Kalın malzemede (>50 mm) belirgin — Q5 istiyorsanız çok yavaş kesim şart
Hangi Sınıf Hangi İş İçin?
Q1 — En Hızlı, En Kaba
- İç parça — montaj sonrası görünmeyen
- Plaka kabaca şekillendirme (sonradan işlenecek)
- Prototip — ölçü tutuyorsa yeter
- Yüksek hacim seri üretim — hız öncelikli
- Görsel kalite önemli değil
Q2 — Kaba, Standart Endüstriyel
- Mekanik parça (görünür yüzey gerekmiyor)
- Sıkma yüzeyi (montaj noktası)
- Yapı çelik elemanı
- Sonradan kaynak yapılacak parça
- Boya/kaplama uygulanacak — pürüzlülük tolere edilir
Q3 — Standart Endüstriyel (En Yaygın)
- Çoğu endüstriyel uygulama — varsayılan seçim
- Mermer levha kesim (sonra polish yapılacak)
- Metal sac genel kesim
- Görünür yüzey ama estetik öncelik değil
- Operasyonel maliyet/hız dengeli
Q4 — Premium Görsel
- Cam kesim (dekoratif)
- Mutfak tezgâhı kenar (manuel polish öncesi)
- Mimari panel (görünür)
- Logo + tabela
- Müşteriye doğrudan sunulan ürün
Q5 — Ayna Kalite, Ek İşleme Gerek Yok
- Mücevher (altın, gümüş işleme)
- Hassas optik/elektronik bileşen
- Ekstra premium dekoratif iş
- Sanat eseri
- Çok pahalı malzeme — fire minimum
Operasyonel Etki
| Faktör | Q1 | Q3 | Q5 |
|---|---|---|---|
| Hız (rölatif) | 100% | 60% | 25% |
| Garnet tüketimi (rölatif) | 60% | 85% | 120% |
| Toplam maliyet (rölatif) | 70% | 100% | 180% |
| Kabul edilebilir hata | Yüksek | Standart | Çok düşük |
| Operatör dikkat | Düşük | Standart | Yüksek |
Optimum Stratejisi
Çoğu iş için Q3 en iyi denge — kabul edilebilir kalite + makul hız. Q5 sadece estetik değer yüksek işler için. Her iş için "lazım olan en düşük kalite" seçimi en ekonomik yaklaşım.
CAM Yazılımında Kalite Seçimi
IGEMS, Contranest gibi CAM yazılımlarında kalite seçimi tek bir parametre — CAM yazılım otomatik olarak hız + basınç + garnet akışını ayarlar:
- Operatör malzeme + kalınlık + kalite girer
- CAM otomatik G-Kod üretir
- Aynı parça farklı kontur için farklı kalite (hibrit)
- Örn: Dış kontur Q3 (görünmeyen), kenar profil Q4 (görünür)
- Bu yaklaşım toplam süreyi %20-30 azaltır
Kalite Ölçümü
- Görsel karşılaştırma — referans örnek levhalarla
- Profilometre (lab) — Ra/Rz ölçümü
- Müşteri standardı — kabul kriteri sözleşmede
- Q1: Ra >12 µm; Q3: Ra 3-6 µm; Q5: Ra <0,8 µm (yaklaşık)
- Endüstriyel müşteriler genellikle "Q3 minimum" şartı koyar