CAD vs CAM — Temel Fark
- CAD (Computer-Aided Design) — Geometrinin çizimi (DXF, DWG dosyası)
- CAM (Computer-Aided Manufacturing) — Geometriden kesim yoluna çevirme (G-Kod)
- CAD genellikle AutoCAD, Rhino, SolidWorks ile yapılır
- CAM su jeti makinasının yazılımıyla yapılır (IGEMS, Contranest, Sigmanest)
- CAM kesim sırası, hız, basınç, garnet akışı, pierce noktası belirler
- CAM çıktısı: G-Kod (.nc, .ngc) → makina kontrolüne yüklenir
Endüstri Standardı CAM Yazılımları
| Yazılım | Geliştirici | Güçlü Tarafı | Zayıf Tarafı |
|---|---|---|---|
| IGEMS | IGEMS R8 (İsveç) | Su jeti odaklı, 5 eksen + 3D nesting | Lisans pahalı |
| Contranest | Beckhoff entegre | Otomatik nesting, USEL Kompakt standardı | Sadece Beckhoff CNC ile |
| Sigmanest | Sigmanest LLC (ABD) | Çoklu makina yönetimi (büyük tesis) | Karmaşık öğrenme eğrisi |
| Almacam | Almacam (İspanya) | Granit/mermer odaklı | Su jeti az |
| MetalixCAD/CAM | Metalix (İsrail) | Metal sac + su jeti hibrit | Taş işleme zayıf |
IGEMS — Sektör Lideri
IGEMS — su jeti dünyasında "Photoshop" gibi standart. Çoğu pompa ve makina üreticisi ile entegrasyonu var. USEL su jeti makinalarında IGEMS yaygın seçim.
- 2D + 3D + 5 eksen tam destek
- Otomatik nesting — plaka kayıbını minimize eder
- Kesim simulation — çarpışma kontrolü
- Kalite seviyeleri Q1-Q5 — otomatik hız hesabı
- Pierce optimizasyon — uygun noktayı otomatik bulur
- Etiketleme + raporlama — iş takip için
- KMT, BFT, Resato, Flow, OMAX pompaları desteklenir
Contranest — Beckhoff Entegre
Contranest — Beckhoff CNC kontrolüyle entegre çalışan, USEL Kompakt Su Jeti modelinin standart yazılımı. Avantajları:
- Beckhoff TwinCAT ile sıkı entegrasyon
- Iç içe yerleştirme (nesting) optimizasyonu
- Standart kesim parametreleri preset
- Operatör için sadeleştirilmiş arayüz
- Türkçe desteği (USEL Kompakt için yerelleştirilmiş)
Nesting (İç İçe Yerleştirme)
Nesting — bir plakaya birden fazla parçayı en az fire ile yerleştirme. Plaka maliyeti büyük olduğu için fire %5-10 fark ekonomik açıdan kritik:
- Manuel nesting — operatör elle yerleştirir, %15-20 fire normal
- Otomatik nesting — yazılım algoritma ile %5-8 fire
- Çift yönlü nesting — parçaları çevirme + döndürme
- Common-line cutting — bitişik parçaların ortak hattan kesimi (süre %10-15 azalır)
- 5 eksen nesting — eğimli kesim ile alt katmanlar arası geçiş
- Kompozit nesting — farklı parça boylarını birleştirme
Nesting Etkisi
İyi nesting algoritması atölye plaka maliyetini %10-15 düşürür. Yıllık 1.000+ plaka kullanan atölye için anlamlı tasarruf.
Kesim Yolu Optimizasyonu
- Sıra — küçük detay → büyük kontur (hassasiyet için)
- Pierce noktaları — görünmez köşelerde toplanmış
- Boş yol minimum — gereksiz hareket yok
- Eğim açıları (5 eksen) — yumuşak geçiş
- Common-line — bitişik parçalar tek hatta
- Lead-in / Lead-out — pierce + çıkış için yumuşak başlangıç-bitiş
5 Eksen Post-Processor
5 eksen kesimde CAM'in standart G-Kodu yetmez — makinanın özel hareket dinamiklerine uyumlu "post-processor" gerekir:
- RTCP (Rotation Tool Center Point) — eksen rotasyonu sırasında uç noktası sabit tutulur
- Lookahead — makina ileride hangi konuma geleceğini hesaplar, hız ayarlar
- Tilt limit — A ekseni sınırına uyma
- Çarpışma kontrolü — takım holder ile parça
- Soft limit — fiziksel hudut ihlali engelleme
- Post-processor genellikle makina üreticisi (USEL) tarafından sağlanır
Yazılım Eğitim
- IGEMS resmi eğitimi — 1 hafta, sertifikalı (yurt dışı)
- USEL Akademi 5 günlük programında CAM modülü dahil
- Online video eğitimleri (YouTube, vendor portalı)
- Atölye içi mentor sistemi — tecrübeli operatörden öğrenme
- Yazılım demo sürümü — satın alma öncesi 30 gün test