Atık Türleri
- GARNET BİRİKİNTİSİ — su jeti kesim havuzunda biriken aşındırıcı + mikro malzeme parçaları
- MERMER/GRANİT ÇAMURU — CNC kesim soğutma suyunda taş tozu
- KOMPOZİT REÇİNE ARTIĞI — kompoze taş kesimde küçük plastik parçacıkları
- METAL TALAŞI — su jeti metal kesimde demir/alüminyum parçaları
- KULLANILMIŞ POMPA YAĞI — periyodik bakım atığı
- KULLANILMIŞ FİLTRELER — ince filtre, yumuşatma reçinesi, RO membran
Yasal Çerçeve (Türkiye)
- ÇEVRE KANUNU (2872) — Endüstriyel atık deşarjı düzenler
- ATIK YÖNETİMİ YÖNETMELİĞİ — Atık sınıflandırma + bertaraf
- SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ — Atık su deşarj limitleri
- TEHLİKELİ ATIK YÖNETMELİĞİ — Yağ, kimyasal atık özel kategori
- ÇEVRE ŞEHİRCİLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ — denetim + ruhsat verir
- YIL SONU ATIK BEYANI — tüm atık miktarları + bertaraf yöntemi rapor edilir
Garnet Bertaraf
Garnet — doğal mineral (alüminyum-demir-magnezyum silikat). Çevre etkisi düşük, "TEHLİKESİZ ATIK" kategorisinde:
- BERTARAF YÖNTEMİ 1: Toprak doldurma (lisanslı sahaya gönderim)
- BERTARAF YÖNTEMİ 2: Çimento + agrega sektörüne satış (geri dönüşüm)
- BERTARAF YÖNTEMİ 3: Yol yapımı / inşaat dolgu malzemesi
- GERI KAZANIM: Kabin kumlamada %70 yeniden kullanılır
- Garnet kontamine olduysa (kesilen malzemeye göre — kurşun, krom vs.) tehlikeli atık olabilir; analiz şart
Garnet Tasarrufu
Geri kazanım sistemi yatırımı yüksek hacim atölyelerinde garnet maliyetini ve atık miktarını ciddi düşürür — hem ekonomik hem çevresel kazanım.
Mermer/Granit Çamuru
- Genelde "TEHLİKESİZ ATIK" — doğal taş tozu
- BERTARAF: Toprak doldurma veya çimento sektörüne agrega
- KISMEN GERİ KAZANIM: Mozaik, peyzaj agregası, dolgu malzemesi
- İçinde reçine olan kompoze taş çamuru ÖZELLİK gösterir — analiz gerekebilir
- Yıllık miktar 5-20 ton tipik (orta ölçekli atölye)
Su Yönetimi
Su Jeti Kesim Suyu
- Su havuzunda biriken garnetli su
- Aşamalar: 1) Çamur ayrıştırma → 2) Filtreleme → 3) Geri kazanım veya deşarj
- Geri kazanım: temizlenmiş su pompaya geri verilir (atık minimum)
- Deşarj: pH 6-9, askıda katı madde <50 mg/L şartına uygun olmalı
- Lokal arıtma sistemi → yatırım kapsamına dahil edilmeli
CNC Mermer Kesim Suyu
- Diamond disk soğutma + talaş yıkama suyu
- Aşamalar: çökeltme havuzu → filtreleme → geri devirdaim
- Çamur (mermer tozu) çökeltme havuzu dibinde toplanır
- Su geri kazanım %70-80 mümkün
- Periyodik tank temizliği — kireç + biyolojik birikinti önlenmeli
Su Şartlandırma Atıkları
- YUMUŞATMA REÇİNESİ — 3-5 yıl ömür, eski reçine "ŞİDDETLİ KİMYASAL ATIK"
- TUZ (yumuşatma) — şebekeye deşarj edilebilir (deniz suyu kalitesinde)
- RO MEMBRANI — tehlikesiz katı atık, 2-3 yılda bir değişir
- KOAGÜLAN VE TOPAKLAYICI (eklenirse) — kimyasal atık olabilir
- Filtre kartuşları — toprak doldurma
Pompa Yağı + Hidrolik Yağ
Yıllık servis ile değişen pompa yağı — TEHLİKELİ ATIK kategorisinde:
- Lisanslı yağ toplama firmasıyla anlaşma şart
- Belge zinciri: atık yağ taşıma + bertaraf belgesi
- Rafineri tarafından geri kazanım (re-refining) yapılır
- Yıllık atık beyanında ayrı kalem
- Yasadışı atma → ciddi para cezası + hapis riski
Çevresel Sertifikasyon
- ISO 14001 — Çevre Yönetim Sistemi (ihracatçı atölyeler için kritik)
- EMAS (Avrupa) — daha kapsamlı çevre denetimi
- Karbon ayak izi raporlama — büyük müşteriler talep edebilir
- Atık beyanı + denetim kayıtları — sertifikasyon için zorunlu
- Yıllık çevre eğitimi — operatör + yönetim
Atık Yönetim Maliyet Yaklaşımı
- Atık bertaraf — lisanslı firma sözleşmesi standart
- Geri kazanım sistemi — yatırım kalemi, uzun vadede tasarruf
- Atık beyanı + idari süreç — yıllık operasyonel maliyet
- Çevre yönetim danışmanı — orta-büyük atölye için tavsiye
- Yasadışı atma → ciddi cezalar; düzenli yönetim her zaman daha ekonomik